# Gogledd America

Roedd fy rhieni yn arfer ffraeo cryn dipyn ynghylch arian. Roedd fy mam o’r farn nad oedd fy nhad yn codi digon am ei wasanaeth fel cyfreithiwr, ein bod yn cael ein gwneud. Iddynt hwy, duw lluosben oedd arian.

Dwi’n deffro mewn awyren, uwchben cyfandir cyfarwydd. Mae hi’n nosi, a’r gorwel yn goch wrth i’r tir islaw dywyllu’n araf. Mae goleuadau’n cynnau mewn aneddiadau bychain. Rhywle, uwchben llafn adain yr awyren, mae lleuad sy’n agosáu at ei llawnder…

Mae Werner Sollors yn ysgolhaig llenyddol a beirniad diwylliannol nodedig ac yn awdur sawl cyfrol arloesol, gyda Beyond Ethnicity: Consent and Descent in American Culture (1986); Neither Black Nor White Yet Both: Thematic Explorations of…

Does neb yn yr hen fyd pwdr hwn sy’n gallu codi fy nghalon fel Heulwen, ac arferwn ddotio’n gyson ei bod yn berchen ar enw mor addas. Serch hynny, digon anghytgordiol yw ein sgyrsiau pan af draw i’w salon i gael torri fy ychydig wallt. Bydd Heulwen…

Crëir cymundeb rhyfeddol pan gyffyrdda llais awdur â darllenydd. Er bod grym uniongyrchedd yn perthyn i’r profiad – dyma awdur sy’n fy ngweld i, sy’n tynnu gorchudd y byd o’m mewn – ysgogiad tuag at gymuned ydyw yn y bôn. Fel y dywedodd James…

Mae gen i ddogfen ddiddorol yn fy meddiant. Llythyr ydyw a ddanfonwyd dros chwarter canrif yn ôl at y pwyllgor sy’n dyfarnu Gwobr Nobel am Lenyddiaeth. Mae’n dwyn sylw’r aelodau at waith R S Thomas gan ddadlau’n daer ei fod yn llawn haeddu ennill y…

Mae hi’n boeth, ac mae naws gwylltineb yn yr aer. Gwibia delweddau llachar ar gefndir yr anialwch, ac ar lan y môr mae pobl ddidaro yn newid y byd mewn lleisiau ysgafn a ffwrdd-â-hi wrth aros am y foment fawr, y toriad neu’r glec a fydd yn cyhoeddi…

Oes pys yn ôl, pan oeddwn i’n fyfyriwr israddedig yn paratoi am radd yn y Saesneg, roedd hi’n ofynnol fy mod i’n ymgyfarwyddo â hanes datblygiad yr iaith Saesneg a’i llên o’r cychwyn cyntaf, sef cyfnod yr Eingl-Sacsoniaid. Ymhlith y testunau gosod…

Mewn sgwâr tawel, coediog yn Clerkenwell Green yn Llundain, saif y Marx Memorial Library and Workers’ School. Yn yr adeilad hwn mae ystafell ddarllen a llyfrgell yn llawn llyfrau a phamffledi sy’n cofnodi hanes y dosbarth gweithiol a hanes…

Cymaint harddach yw’r ddraenen ddu na’r ddraenen wen. Cymaint dewrach y blagur gwyn sy’n ymwthio’n obeithiol yn unigedd ir dechrau’r flwyddyn na blodau’r ymwelwyr haf. Byddwn yn rhoi gwerth ar bethau prin, wrth gwrs, ond byddaf i’n breuddwydio am…

Yng nghymdeithasau ôl-ddiwydiannol y Gorllewin, y glöwr neu’r gweithiwr dur yw ein delwedd o’r ‘gweithiwr’ o hyd, nid y nyrs neu’r gofalwr cymdeithasol. Beth fyddai’r goblygiadau i’n gwleidyddiaeth pe baem yn cyfnewid y delweddau hyn i adlewyrchu’r…

Gwelodd y polion y cyfan, o geir troli i Google Bus. Mae dirfawr angen eu hatgyweirio. Byw mewn ofn mae Pacific Gas and Energy (PG&E) y daw ‘Camp fire’ arall fel yr un a losgodd dref Paradise i’r llawr yn 2018. Cynwyd y tân gan lein drosglwyddo…